Xəbər lenti
05/02/2021 [17:54]:
Ölkə ərazisində qərb küləyi əsib, arabir güclənib - FAKTİKİ HAVA
05/02/2021 [17:49]:
Avropa Komissiyası Metsamor AES-in bağlanmasını tələb edir
05/02/2021 [17:47]:
Milli Məclisin Sədri Sahibə Qafarova Gürcüstanın ölkəmizdəki səfiri ilə görüşüb
05/02/2021 [17:47]:
ADNSU-nun İctimai Etimad Şurası onlayn imtahan prosesini izləyib
05/02/2021 [17:45]:
Prezidentin xüsusi nümayəndələrinin vəzifələri ilə əlaqədar qanuna dəyişiklik edilir
05/02/2021 [17:42]:
Füzuliyə gizli yollarla gedənlər HƏBS OLUNDU - VİDEO
05/02/2021 [17:42]:
Yüksək Texnologiyalar Parkına baş direktor təyin edildi
05/02/2021 [17:41]:
MDTF-dən yeni sənədli film: “Zor təfəkkürü”
05/02/2021 [17:38]:
Azərbaycanda 138 yeni yoluxma faktı qeydə alınıb
05/02/2021 [17:36]:
Koronavirusa yoluxduğunu yumoristik şəkildə elan etdi, 1 gün sonra həyatını itirdi....
05/02/2021 [17:33]:
Azad edilmiş ərazilərə qeyri-qanuni getmək istəyənlər saxlanıldı
05/02/2021 [17:24]:
Türkiyə tezliklə Akıncı PUA-larının kütləvi istehsalına başlayacaq
05/02/2021 [17:04]:
“Vətən müharibəsinə həsr edilən hər bir rəsm əsəri, film və musiqi “dil açıb danışmalıdır””
05/02/2021 [17:01]:
Hakimiyyət: o özünü necə xilas edə bilər!
05/02/2021 [16:57]:
Beynəlxalq Qarabağ Forumundan Xocalı, Xankəndinə qayıdış təklifi
05/02/2021 [16:49]:
44 günlük müharibə və müharibədən sonrakı günlər…
05/02/2021 [16:48]:
Ağalar Vəliyev Milli Qəhrəman Allahverdi Bağırovun ailə üzvləri ilə görüşüb - Fotolar
05/02/2021 [16:37]:
"Şəhid mövzusu ilə manipulyasiya etmək həm şəhidlərin ruhuna, həm də cəmiyyətə qarşı hörmətsizlikdir"
05/02/2021 [16:34]:
Vahid Ələkbərov dünyanın ən zənginlərinin reytinqində
05/02/2021 [16:21]:
Əsgərimizi niyə tərifləyirsiz? Yaxşı öldüyü üçün? - Gevorkyan
05/02/2021 [16:19]:
Qızlığı onu şərlədi, namus üstündə rəisi öldürdü, dostları kürəyindən vurdu - Sovet milisinə müharibə elan edən azərbaycanlı qaçaq
05/02/2021 [16:13]:
Azərbaycanda bir dərmanın satışı qadağan olunub
05/02/2021 [16:12]:
Çingiz xanın ölüm səbəbi ilə bağlı yeni fərziyyə irəli sürülüb
05/02/2021 [16:10]:
Qalınlığı 15-50 mikron olan polietilen torbalar ayrıca məhsul növü kimi satılacaq
05/02/2021 [16:09]:
İnstitut direktoru: "COVID-19-un yeni ştammı hər an ölkəyə gələ bilər"
05/02/2021 [16:05]:
Ərdoğan Makrona: "Sən get hələ "sarı jiletlilər" məsələsini həll elə"
05/02/2021 [16:03]:
Bakıda Hərbi Qənimətlər Parkı yaradılır - VİDEO
05/02/2021 [15:59]:
Son bir ildə 18 yaşdan aşağı olanların intiharı iki dəfəyədək artıb
05/02/2021 [15:57]:
Ermənilər Qarabağda ordumuz tərəfindən məhv edilən daha 52 hərbçisinin adını açıqladı- SİYAHI...
05/02/2021 [15:56]:
İri ticarət mərkəzləri və “mall”lar nə vaxt açıla bilər?
05/02/2021 [15:54]:
ADPU-da Umud Rəhimoğlu ilə görüş - FOTO
05/02/2021 [15:50]:
Əmək Münasibətlərinin Tənzimlənməsi və Koordinasiyası Komissiyasının növbəti iclası keçirilib
05/02/2021 [15:49]:
“Yenilməz” romanının təqdimat mərasimi keçirilib
05/02/2021 [15:47]:
Ali Məhkəmədə yeni təyin olunan hakimlərin andiçmə mərasimi keçirilir
05/02/2021 [15:39]:
Vətən müharibəsində Azərbaycan ordusunun məhv etdiyi müasir silah sistemləri...- FOTO/VİDEO
05/02/2021 [15:29]:
"Uşaqlara tətbiq olunan peyvəndlərdə yüksək effektivlik müşahidə olunarsa..."
05/02/2021 [15:15]:
“Onun toyunu görmək arzum idi, qız da tapmışdım...”- Şəhid gizirimizin anası...
05/02/2021 [15:12]:
Vəfa Təyyarqızı: “Qazandıqlarımı, təcrübələr, çətinliklər, uğursuzluqlar və uğurların yaşandığı, keçdiyim həmin o 10 illik yola borcluyam”
05/02/2021 [14:43]:
İlham Əliyev onu “Dostluq” ordeni ilə təltif etdi - SƏRƏNCAM
05/02/2021 [14:42]:
Təhsil haqqında dövlət sənədləri elektron formada veriləcək - FƏRMAN
05/02/2021 [14:41]:
“Hazırda deputat olan AXC fəalı qışqırdı: “Bəy, gözünüz aydın, parlamenti aldıq!..”
05/02/2021 [14:34]:
Şirvanda 52 yaşlı qadın boğularaq qətlə yetirilib
05/02/2021 [14:31]:
"Məmurlar bu villaları hansı pulla tikiblər?" - Baloğlan Əşrəfovdan sərt AÇIQLAMA
05/02/2021 [14:28]:
Ancelina Coli Bred Pittin hədiyyəsini hərraca çıxarır
05/02/2021 [14:20]:
“Ucarda mal-qara saxlayıram, dolanmaq lazımdır” - Ziya Məmmədov
05/02/2021 [14:17]:
Azərbaycan və Türkiyə hərbçilərinin birgə təlimi davam edir - VİDEO
05/02/2021 [14:10]:
Milli Məclisin Gənclər və idman komitəsində növbəti dəfə idmançılarla görüş keçirilib
05/02/2021 [14:06]:
Milli Kitabxanada “Mitolojinin elçisi: Kamal Abdulla armağanı” kitabının təqdimatı keçirilib
05/02/2021 [14:02]:
Dünən Ağdamda partlayışda həlak olan əsgər dəfn olunub - FOTO
05/02/2021 [13:59]:
Qarabağda məhv edilən daha 52 erməni hərbçinin adı AÇIQLANDI
05/02/2021 [13:56]:
Cavanşir Quliyev peyvənd oldu - Foto
05/02/2021 [13:46]:
Bilal Haipak: “Pakistan şirkətləri Qarabağın bərpasında iştirak etməyə hazırdır”
05/02/2021 [13:31]:
Diaspor Komitəsi: Türkiyədə vəfat edən əsgər anasının cənazəsi Vətənə gətirilir
05/02/2021 [13:29]:
Veteran təşkilatlarının sədrləri ilə görüş keçirilib - Foto
05/02/2021 [13:26]:
Məcburi köçkünlərin qayıdışı BMT nümayəndəsi ilə müzakirə edilib
05/02/2021 [13:23]:
Duman, çiskin olacaq - Sabahın havası
05/02/2021 [13:18]:
Azərbaycandan Hindistana koks ixrac olunur
05/02/2021 [13:12]:
Bakıda üzən günəş stansiyası tikiləcək
05/02/2021 [13:09]:
“Facebook”da yalan məlumat yayan qadın Baş Prokurorluğa çağırıldı
05/02/2021 [13:07]:
Pakistan səfiri: “Azərbaycan Cammu və Kəşmir məsələsində mövqeyimizi cəsarətlə dəstəkləyib”
05/02/2021 [12:57]:
Astarada qadın qonşularının hücumuna məruz qalaraq bıçaqlanıb
05/02/2021 [12:56]:
Azəriqaz: "Paytaxtın 2 rayonunda 21 min abonentin problemi həll edilir" (VİDEO)
05/02/2021 [12:56]:
Rusiyanın admiralı vəfat edib
05/02/2021 [12:52]:
Azərbaycandan Hindistana koks ixrac olunur
05/02/2021 [12:50]:
Araz Ağalarovun qızına qarşı maska fırıldağı – 2,6 milyon dollar itirdi
05/02/2021 [12:49]:
Çin ortamənzilli raket hücumundan yerüstü müdafiə sistemini sınaqdan keçirib
05/02/2021 [12:46]:
Baş Prokurorluq mülki vətəndaşlara xəbərdarlıq etdi
05/02/2021 [12:40]:
Türkiyə apreldən turistlərin qəbuluna başlayır
05/02/2021 [12:37]:
Oğuz-Şəki avtomobil yolunun yenidən qurulması davam edir
05/02/2021 [12:35]:
Türkiyə “Atmaca” raketini sınaqdan keçirdi - VİDEO
05/02/2021 [12:33]:
Vətən müharibəsində bir sutkada 105 km. məsafədə ildırımsürətli hücum həyata keçirilib - FOTO
05/02/2021 [12:31]:
Səlçuk Bayraktar Azərbaycan hərbçilərinə sertifikat təqdim edəcək - VİDEO
05/02/2021 [12:30]:
Cəbrayılın Soltanlı kəndindən görüntülər - VİDEO
05/02/2021 [12:28]:
ADU-da payız semestrinin qış imtahan sessiyası davam edir
05/02/2021 [12:24]:
Cəbrayıl polisi silah-sursat aşkarladı
05/02/2021 [12:18]:
Səlçuk Bayraktar Azərbaycan hərbçilərinə sertifikat təqdim edəcək - VİDEO
05/02/2021 [12:15]:
İran İslam İnqilabının 42-ci ildönümünü qeyd edir
05/02/2021 [12:10]:
Xüsusi təyinatlı Beyrəyin qardaşı: 26-sı zəng etdi ki, başlayırıq...
05/02/2021 [12:08]:
Türkiyə mallarını boykot edən Nikol Paşinyan Almatıda türk otelində qalır
05/02/2021 [12:03]:
“Müharibə vaxtı orduya Paşinyanın arvadı nəzarət edirdi” - Qabrielyanov
Bütün arxiv bir sırada
16/07/2014 [08:46] - Köşə - ( 6986 dəfə baxılıb)

Niderlandın bənzərsiz təhsil sistemi...

Azərbaycan təhsili və beynəlxalq təcrübə...
Ataxan Əbilov

Niderlandda yaşayan beynəlxalq hüquq üzrə tanınmış mütəxəssis  Ataxan Əbilov Azərbaycan təhsil sisteminin çatışmazlıqları və yaşadığı ölkənin unikal təhsil sistemiylə bağlı silsilə yazmaq niyyətini Moderator.az-a ifadə edib və saytımız bu təklifi məmnunluqla qarşılayıb. İndi A. Əbilovun birinci yazısını təqdim edirik:

“İslamın hazırkı vəziyyətindən doğan narahatçılıqla bağlı əvvəlki yazımda "çıxış üçün bütün yollar təhsilə aparır" nəticəsi hasil olmuşdu. Məlumdur ki, təhsil hər bir cəmiyyətin sabahının necəliyini müəyyən edən əsas faktordur. Bu sahədə Azərbaycanda işlərin heç də ürəkaçan olmaması bəllidir. Təhsilin necəliyində forma-məzmun kateqoriyasının düzgün uzlaşması mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Azərbaycanda təhsil sisteminin forması keçmiş SSRİ-dən qalan ənənələr üzərində qurulsa da, onun məzmununda əndrabadi gəlişmələr baş verib. Heç kəsə sirr deyil ki, ölkəmizdə qəribə ənənələr hökm sürür: təhsil sahəsindəki məmurun əvəzedilməz "pedaqoq"luğu, təhsil nazirinin dərsliklər müəllifi olması, əlahəzrətin ən böyük dahi kimi qələmə verilməsi, rütbəlilərin mütləq dahi istedad olması (ifadə Xəlil Rzanındır)... ənənələri. 

Təhsilimiz sınaqdan çıxan təcrübələrlə deyil, əlahəzrətlərin istəklərinə uyğun yönləndirilir. Müstəqilliyin ilk illərində ali məktəblərə qəbul imtahanlarıyla bağlı müəyyən edilən test üsulunu nəzərə almasaq təhsildə mahiyyət kəsb edən heç bir islahata rast gəlinməyib. Islahat adıyla görülən işlərin əksəriyyəti "məcbüri məktəbli formasının müəyyən edilməsi" kimi təhsilə heç bir aidiyyəti olmayan məsələlərlə bağlı olub. Nəticədə özfəaliyyət kursları olmadan təhsildə ardıcıllığın təminatı qeyri-mümkün olub. Ali məktəbə daxil olmaq üçün orta məktəblərdəki dərslər kifayət etmir, mütləq xüsusi hazırlıq kurslarına yazılmalı, əlavə olaraq müəllim yanına təşrif buyurmalısan. Pillələrarası uyğunsuzluq, uzlaşmanın olmaması Azərbaycanda təhsilə kompleks yanaşmadan danışmağı istisna edir. Kompleks yanaşma təhsilin maddi texniki bazasından (normal məktəb binası, onun lazımi avadanlıqla təchizatı, müvafiq kitab-dərslik və ləvazimatların mövcüdluğu və s.) tutmuş, professional kadr ehtiyatı da daxil olmaqla təhsilin sağlam planlaşdırılmasına qədər bütün elementləri əhatə edir. Dünyanın inkşaf etmiş ölkələrin təhsil sistemlərinə, onlardan hansısa formada yararlanmaq üçün baş vurma, onların təcrübəsini öyrənmə bu mənada cəlbedici görünür. 

Qeyd edilənlərdən irəli gələrək Niderland təhsil sistemi, pillələri, onun forma və məzmunu, habelə təhsilin inzibati idarəçiliyi barədə Moderator.az-ın oxucularını məlumatlandırmaq istəyirəm.

Niderlandda sanki Məhəmməd (s.ə.s.) peyğəmbərin "beşikdən qəbrə qədər öyrən" kəlamını əsas tutan bir təhsil sistemi mövcüddür. Burada mövcüd olan dörd pilləli təhsil sistemini aşağıdakı sistem üzrə xarakterizə edilir: 

1) ibtidai (əsas) təhsil; 

2) orta təhsil: 
peşə təhsilə hazırlıq;
ali təhsilə hazırlıq;
elmi təhsilə hazırlıq;

3) peşə təhsili;
 
4) ali təhsil:
ali peşə təhsili;
universitet təhsili.

İbtidai (əsas) təhsil. Niderland Krallığında ibtidai (əsas) təhsil 4 yaşdan başlayır. 4-cü doğum günün səhərisi uşaq məktəbə gedə bilər. 5-ci doğum gününü qeyd edən uşağın isə "məcburi təhsil alma" vəzifəsi yaranır. İbtidai təhsil 8 il davam edir. Buna müvafiq olaraq ibtidai təhsildə 8 qrup ("sinif" anlayışına uyğun gəlir) mövcüddür. Birinci iki il alt ibtidai təhsil, 3-5-ci illər orta ibtidai təhsil, 6-8-ci illər üst ibtidai təhsil illəri adlanır. 

Şagirdin əməyi ildə 3 dəfə hesabat formasında qiymətləndirilir. Hər bir qiymətləndirmə valideynlə fərdi müzakirəyə çıxarılır və rəsmiləşdirilir. Qiymətləndirmə 5 və 10 (100) ballıq sistemlə aparılır. Hər bir hesabat 8 bölümdən ibarət olur. Uşağın sosial-emossional inkişafı (1), dil aktivliyi (2), oxu (3), yazı (4), hesab (5), dünyagörüş (6), creativ (yaradıcılıq) inkişaf (7), fiziki inkişaf (8) qiymətləndirmə bölümləridir. Hər bir bölüm bir neçə element üzrə dəyərləndirilir. Məsələn, dünyagörüş bölümü coğrafiya, tarix, biologiya, yol hərəkəti, informatika fənlərini əhatə edir. 

Uşaqlar aşağı siniflərdə ev tapşırığı almırlar. Dərslər bütün qruplar (siniflər) üçün eyni vaxtda başlayır, eyni vaxtda qurtarır. Şagird həftədə 5 gün olmaqla, gündə beş saat aktiv və planlı şəkildə məktəbdə işləyir. Bütün dərsliklər və dərs ləvazimatları məktəb hesabına təmin edilir. Yuxarı siniflərdə ev tapşırığı materialları istisna olmaqla dərsliklər istifadə üçün evə verilmir, şagird onlardan yalnız məktəbdə olduğu müddətdə istifadə edir. Müsbət hesabatlar şagirdin qrupdan-qrupa (sinifdən-sinfə) keçməsi üçün əsasdır. Mənfi hesabat alan şagird qrupda qalır, və yaxud əqli zəif inkişaf etmiş uşaqlar üşün nəzərdə tutulan xüsusi məktəblərə keçirilir.

İbtidai məktəblərin ictimai, əlahiddə və xüsusi növləri mövcüddür. İctimai ibtidai məktəblər hər uşaq üçün əlçatandır. Əlahiddə məktəblərdə uşağa hansısa din və onun fəlsəfi inancları tədris olunur. Burada təhsil din və etiqad əsasında aparılır. Xüsusi məktəblərdə təhsil özünəməxsus xüsusi metodlarla aparılır. Nümunə kimi Montessori məktəbləri göstərmək olar. 

İbtidai təhsil tamamilə pulsuzdur. Məktəblər yalnız əlavə tədbirlər üçün (məsələn, qrup şəklində səyahət etmək, bayramı bir yerdə qeyd etmək və s.) valideynlərdən kömək istəyə bilər. Belə aksiya hər bir halda könüllülük prinspinə əsaslanır.

Məktəb binaları, onların tədris və təlim prosesinə uyğun olmasına cavabedehlik bələdiyyələrin üzərindədir. Məktəb binasının təmiz və formada (təmiz hava şəraiti) saxlanılması məsuliyyətini isə məktəbin idarə orqanı daşıyır. Buna görə hər bir məktəbin büdcəsi hökümət tərəfindən müəyyən edilir.

İbtidai məktəblər keyfiyyətli təhsili təmin etməlidir. Buna Təhsil Müfəttişliyi nəzarət edir. Təhsilin keyfiyyətinin qaldırılmasında hökümət çox maraqlıdır və bu istiqamətdə xüsusi investisiyalar ayırır.

Şagirdlər il boyu 5 dəfə (payız, yeni il (kerst), yaz, may və yay) tətilə buraxılır. Yay tətili cəmi 42 gün (bir ay 12 gün) davam edir.

Qısa şəkildə də olsa, Niderlandda ibtidai (əsas) təhsili xarakterizə etməyə cəhd göstərdim. Növbəti yazım isə orta təhsil haqqında olacaq.

Ardı var...


loading...
Koronavirusa yoluxduğunu yumoristik şəkildə elan etdi, 1 gün sonra həyatını itirdi....
Qızının saçına gizli dinləmə cihazı qoyan ailə müəllimin kobud davranışını ifşa etdi
Özündən 12 yaş böyük qadınla evləndi, Qara Qarayev oxumasını istəmədi, ən yaxın dostu ondan küsülü öldü
"İlham və Nikol arasındakı şifahi razılaşmalara görə, Rusiyadakı Artsax ofisi bağlanır..."
Artsrun Hovannisyan xəstələndi 
N.Tusi adına Klinika

Dünya
Türkiyə tezliklə Akıncı PUA-larının kütləvi istehsalına başlayacaq
Cəmiyyət
Vəfa Təyyarqızı: “Qazandıqlarımı, təcrübələr, çətinliklər, uğursuzluqlar və uğurların yaşandığı, keçdiyim həmin o 10 illik yola borcluyam”
Cəmiyyət
“Bu da Əlibaba müəllimin böyüklüyüdür ki, həmin mahnını “Xudayar təsnifi” adlandırdı...”
Cəmiyyət
“Həyat yoldaşım dedi ki, artıq yeriyə bilmirəm, gəl qumbarayla özümüzü öldürək...”
Cəmiyyət
Müsəlman yeməkxanası yoxsul ingilislərə isti xörək paylamağa başladı...-FOTO

Yazar
Sultan Laçın
Ağzımıza su almayaq! - 2 dəfə bahalaşdı... –Fəqət, Şuşanın İsa bulağında...
Həftənin ən çox oxunanları
"Bir dəfə Putinə dedim ki, xəbərin varmı, nə qədər rus qızı türklərlə ailə qurub..?"
"Vaqif Axundov dedi ki, cənab prezident, bəlkə onu prezidentin mühafizəsinə götürək?"
"Araik hətta mənimlə maraqlandı, ailə qurub-qurmadığımı soruşdu, sonra mənə yazdı ki..."
"Səhhəti pisdir, nə Mədəniyyət Nazirliyi maraqlanır, nə də..."
“Biləndə ki, mənə qulluq edən Flora xanımdır, utandığımdan avtomatımı  götürüb xəstəxanadan qaçdım...”
"Evimə görə mənimlə ailə həyatı qurmaq istəyənlər çox idi, amma şərait yaratmadım..."
“Putin deyib ki, hər kəs olduğu yerdə qalsın...”- Laçının Zabux dərəsindəki Andranik...
Mərhum pilotun qayınatasından şok iddia: “Rəşad özü də havada olarkən ağır yaralanıb"
"İlkinin qardaşı və 70 yaşlı əmisi qızımın hamilə olduğunu deyirlər, şər atmaq yaraşırmı?"
Xocalı Azərbaycana niyə təhvil verilmir? - Türk general səbəbi açıqladı
old.moderator.az-ın arxivi
Copyright©2021
"Moderator.az" MMC
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
e-mail: moderator_az@mail.ru
Saytda reklam, banner və digər işlər üçün əlaqə vasitələri:
Tel: 0502711225, Whatsapp: 0507440247
X 1xbet
{literal} {/literal}